Blinde vinken zijn een typisch gerecht dat iedereen al wel kent sinds zijn of haar kindertijd. In West-Vlaanderen zijn het dan vogels zonder kop. De Nederlandse variant luistert dan weer naar de naam slavinken. Verderop in dit artikel gaan we uitgebreid in op deze regionale variaties en de herkomst. Wees niet verrast als plotseling ook aristokraten, leeuweriken en Nice in het verhaal opduiken! Maar we beginnen dus met het recept.
Blinde vinken – tijdloze volkskeuken
Ingrediënten
Voor de blinde vinken
- 400 gram gehakt rund of gemengd
- 200 ml runderbouillon
- 200 ml donker bier
- 6 dunne runderlapjes roulade of minutensteak
- 5 gram peterselie
- 4 eetlepels paneermeel
- 2 eetlepels zetmeel
- 1 ei
- 1 sjalotje
- 0,5 ajuin
- 0,5 chili pepertje
Voor de bijgerechten
- 500 gram aardappelen
- 150 gram prinsessenboontjes
- 400 gram gehakte tomaten 1 blik
- 1 dl witte wijn
- 0,5 ajuin
- 0,5 chili pepertje
Instructies
Voor de blinde vinken
- Snij het uitje en de peterselie fijn. Meng die vervolgens onder het gehakt.
- Snij de ajuin en het chili pepertje in ringetjes. Neem hiervan de helft voor de saus van de blinde vinken. De andere helft gaat bij de boontjes.
- Meng het gehakt met de fijngesneden peterselie, het uitje, het paneermeel en het ei tot een samenhangende masse.
- Rol hiervan staafjes en wikkel die in de runderlapjes. Bevestig dit met een houten tandenstoker of keukentouw.
- Smelt wat boter in een pan en bak de blinde vinken gedurende enkele minuten aan alle zijden bruin.
- Voeg er op het laatst de ajuinringetjes en het chili pepertje aan toe.
- Blus dit nu met de runderfond en het donkere bier. Plaats een deksel op de pan en laat dit nu twintig minuten sudderen.
- Haal de blinde vinken uit de pan en leg ze even opzij.
- Meng het zetmeel met wat koud water en voeg dit vervolgens aan de saus toe. Laat die nu enkele minuten indikken.
- Haal net voor het opdienen de tandenstokers uit de blinde vinken.
Voor de bijgerechten
- Verwijder de uiteinden van de prinsessenboontjes en snij ze vervolgens in twee of drie.
- Verhit wat olie in een pan en fruit daarin de ajuin en het chili pepertje.
- Voeg er dan de prinsessenboontjes aan toe en laat die enkele minuten mee sudderen.
- Blus nu met de witte wijn en laat die inkoken.
- Voeg er vervolgens de gehakte tomaten aan toe en laat dit rustig een tiental minuten sudderen.
- Schil de aardappelen en snij die vervolgens in kleine blokjes.
- Smelt wat boter in een pan en bak daarin de aardappelen gedurende een tiental minuten. Tot ze goudbruin en gaar zijn.
- Schik nu de blinde vinken, de prinsessenboontjes en de aardappelen op borden. Overgiet de blinde vinken met wat van de ingedikte saus.
Hoe maak je blinde vinken?
Blinde vinken zijn betrekkelijk gemakkelijk om klaar te maken. Het verpakken van het gehakt is nog het moeilijkste, maar dat valt ook best mee.
De voorbereidingen
Onder het gehakt mengen we een uitje en wat verse peterselie. Die moeten we dus eerst fijn snijden.
Het uitje halveren we en we ontdoen de helften dan van de huid. Dan snijden we het uitje in kleine stukjes. Ook de peterselie snijden we in kleine stukjes.
In de saus voor de blinde vinken gaan we nog een halve ajuin en een half chili pepertje verwerken. Dus gaan we ook nog een ajuin in ringetjes snijden. Hier is opnieuw het scenario: eerst de uiteinden wegsnijden, dan halveren en de huid verwijderen en tot slot de ajuin in ringetjes snijden.
Van het chili pepertje verwijderen we het steeltje. Kan je pikanter, dan kan je ineens het pepertje in ringetjes snijden. In het andere geval halveer je het chili pepertje in de lengte en verwijder je de zaadjes. Vervolgens snij je het vruchtvlees in kleine stukjes.
Het gehakt voorbereiden
Nu nemen we een kom om het gehakt voor te bereiden. We mengen het gehakt met het fijngesneden uitje, de peterselie, het ei en het paneermeel. Vervolgens kneden we dit tot een homogene massa.
Het maken van de blinde vinken
Nu is het tijd om de blinde vinken te maken. Daarvoor hebben we de runderlapjes of de minutensteaks nodig. We nemen wat van het gehakt en rollen dit in de handen tot een staafje. Dan leggen we dit gehaktstaafje op het vleeslapje en rollen dit erin. Heb je grote runderlapjes dan kan je ze volledig verpakken. Prik nu een tandenstoker in de rauwe blinde vink om hem samen te houden. Heb je grotere runderlapjes dan kan je ook een keukentouw nemen en de blinde vink daarmee samenbinden.
Het klaarmaken van de blinde vinken
Nu we met de voorbereidingen klaar zijn kunnen we de blinde vinken eindelijk klaarmaken. Daarvoor smelten we wat boter in een grote pan. Dan bakken we gedurende korte tijd op een hoog vuur de blinde vinken aan alle zijden bruin. We bakken ook nog kort de ajuin en het chili pepertje mee.
Dan blussen we het geheel met het donkere bier en de runderbouillon. Nu mag het deksel erop en mogen de blinde vinken in dit lekkere bad 20 minuten verder sudderen.
Dan halen we de blinde vinken uit de pan. Tijd nu om de saus te binden. Daarvoor mengen we twee eetlepels zetmeel in wat koud water. Eens dit is opgelost voegen we dit aan de saus toe. Laat dit nu nog even doorkoken en indikken. Dan kunnen we de blinde vinken samen met de bijgerechten serveren en met de lekkere saus overgieten.
De bijgerechten
Hier hebben we de blinde vinken met prinsessenboontjes in tomatensaus en gebakken aardappelen geserveerd. Die kan je klaarmaken terwijl de blinde vinken sudderen.
De gebakken aardappelen klaarmaken
Voor de gebakken aardappelen schillen we de aardappelen en snijden die vervolgens in kleine blokjes. We gaan ze direct in de pan bakken, dus is het wel interessant om kleine blokjes te snijden. Dan zijn ze ook snel klaar.
Dan smelten we boter in een grote pan en bakken er vervolgens de aardappelblokjes in. Dit tot ze goudbruin en gaar zijn.
De prinsessenboontjes klaarmaken
Verwijder de uiteinden van de prinsessenboontjes. Vervolgens snijden we de prinsessenboontjes in twee of drie stukken.
We hebben ook nog een halve ajuin, in ringetjes gesneden, en een half chili pepertje over van de blinde vinken. Die gaan we hier ook gebruiken. We verhitten wat olie in een pot en fruiten er mande ajuin en het chili pepertje in.
Eens de geuren vrijkomen voegen we er ook de boontjes aan toe. Nog een minuutje later blussen we dit met witte wijn. Laat de wijn vervolgens inkoken en voeg er dan het blik gehakte tomaten aan toe. Breng dit aan de kook en laat dit dan zachtjes sudderen zonder deksel. Dan kunnen ook de gehakte tomaten nog wat inkoken.
Met wat geluk is nu alles ongeveer gelijktijdig klaar. Schik de ingrediënten dan op de borden overgiet de blinde vinken met de ingedikte saus.
Eén gerecht, vele namen: Blinde vinken, slavinken, vogels zonder kop
Blinde vinken zijn een geliefd gerecht in de Nederlandse en Belgische keuken. Ze bestaan uit een rolletje gehakt van kalf- of varkensvlees omhuld met een dun plakje rundvlees of spek. De naam “blinde vinken” komt van het idee dat het gehakt verborgen zit in het vlees, waardoor het lijkt op een klein vogeltje zonder oogjes.
In West-Vlaanderen worden blinde vinken vaak liefkozend “vogels zonder kop” genoemd. De naam verwijst naar dezelfde bereidingswijze, waarbij het gehakt “blind” (verborgen) zit in het plakje vlees, waardoor het lijkt op een vogeltje zonder kop.
Slavinken zijn een soortgelijk gerecht, maar met een twist. In plaats van rundvlees of spek, worden slavinken meestal gemaakt van gehakt omhuld met dunne plakjes ontbijtspek. Het gerecht dankt zijn naam aan het feit dat het oorspronkelijk vaak samen met sla werd geserveerd.
Blinde vinken: de zangvogels van de armen
Het was niet ongebruikelijk voor de aristocratie in Europa, vooral tijdens de Renaissance en de Barok, om zangvogels zoals lijsters en leeuweriken te consumeren. Deze vogels werden beschouwd als delicatesse en hun consumptie was meestal een teken van status en rijkdom.
Dit gebruik was een onderdeel van de uitgebreide en vaak exotische banketten die door de rijke elite werden georganiseerd. Het eten van zangvogels en andere dergelijke delicatessen weerspiegelde hun vermogen om zeldzame en dure ingrediënten te verkrijgen.
Wie niet veel geld heeft moet creatief en slim zijn. Zo werden in de volkskeuken goedkope stukken vlees slim verwerkt tot smakelijke gerechten. Het gerecht zou zijn naam te danken hebben aan de vorm en het idee dat het gehakt “blind” (verborgen) zit in het plakje vlees, zoals een vogeltje.
Ook in Frankrijk vliegen ze blind: “alouettes sans tête”
Alouettes sans tête is inderdaad een Frans gerecht dat lijkt op blinde vinken. De naam “alouettes sans tête” betekent letterlijk “leeuweriken zonder kop,” hoewel het gerecht geen echte vogels bevat. Het bestaat uit dunne plakjes rundvlees die om een vulling van gehakt, spek, ui, kruiden, en soms groenten worden gerold. De rolletjes worden vervolgens gestoofd in een smaakvolle saus gemaakt van wijn, tomaten, en bouillon.
Net als bij blinde vinken en slavinken, worden de vullingen verborgen in het omringende vlees, wat de naam “sans tête” verklaart. Zo zie je dat verschillende landen hun eigen varianten hebben van dit heerlijke, gevulde vleesgerecht.
Een streekgerecht uit Nice
Vaak worden alouettes sans tête ook geassocieerd met de Provence en de regio van Nice. Het gerecht is daar een traditioneel onderdeel van de lokale keuken en wordt gekoesterd vanwege zijn rijke en hartige smaak. De Niçoise versie van alouettes sans tête kan soms ook extra lokale ingrediënten bevatten, zoals olijven en Provençaalse kruiden, die bijdragen aan de unieke smaken die kenmerkend zijn voor de mediterrane keuken van Nice.
Het is echt een heerlijk gerecht dat de warmte en gezelligheid van de Zuid-Franse keuken weerspiegelt. Het originele recept uit Nice voor alouettes sans tête staat trouwens in het befaamde kookboek Carnets de cuisine du Comté de Nice op pagina 7. In datzelfde kookboek staat overigens ook een salade Nicoise.
Lees meer over dit lekkere gerecht in de volgende artikels:
- Blinde vink – Wikipedia.
- Culinair ontdekt: vogel zonder kop (Bruzz).
- Waar komen de benamingen slavink en blinde vink vandaan? (Eindhovens dagblad).
- Alouettes sans tête – Wikipedia (FR).
- Oiseau sans tête – Wikipedia (FR).
- A beef casserole from Nice, les Alouettes sans tête (Perfectly Provence).
- Alouettes sans tête à la Provençale (Luberon).
- Recettes de cuisine Nicoise (Explore Nice côte D’Azur)
Meer verrassend.Belgisch
Blinde vinken is een van die tijdloze recepten die van generatie op generatie doorgegeven worden. Eenvoudige en verrassende volkskeuken. Nog meer Belgische klassiekers vind je op de volgende pagina’s:
- eenvoudige Vlaamse peperkoek.
- Scampi diabolique.
- in Belgisch bier gestoomde mosselen.
- Witloofrolletjes in Madeira saus.
- Eenvoudig stoofpotje met spruitjes.
De Engelstalige versie van alle recepten op gerechtenweb vind je op surprising.recipes.
Dit brengt me terug naar grootmoeders tijd. Waar dit volksgerecht geregeld op het menu stond.