Pannenkoeken met speculaaspasta

Een zoete pannenkoek is natuurlijk heerlijk als ontbijt of als brunch. En liefhebbers van speculaaspasta smeren er ook graag nog eens een dikke laag bovenop. Maar in dit geval hebben we de speculaaspasta al meteen mee in het deeg verwerkt. Dat, en nog wat extra kaneel, geeft al meteen zoveel smaak aan deze pannenkoeken met speculaaspasta dat er eigenlijk geen beleg meer nodig is. Het mag natuurlijk wel…

Hoe maak je pannenkoeken met speculaaspasta?

Het deeg voor pannenkoeken met speculaaspasta

Het deeg voor pannenkoeken is meestal gemakkelijk en snel klaar te maken. Het is een kwestie van afwegen en mengen.

Normaal begin ik altijd met de droge ingrediënten. Die weeg of meet ik één voor één af, en dan mogen die samen in de mengkom. In dit geval spreken we hier over de bloem, het bakpoeder, de bruine suiker, kaneel en eventueel zout (Ik eet meestal zoutloos of -arm).

Vervolgens meten we de overige ingrediënten af. Het ei leggen we alvast klaar. Dan volgen de olie en de melk.

En voor de speculaaspasta heb ik een goede tip. Net als bijvoorbeeld choco of honing is dit niet zo gemakkelijk om af te wegen: het blijft namelijk overal aanplakken. Daarom nemen we een voldoende grote maatbeker voor de melk. Eens we die hebben afgewogen voegen we er de speculaaspasta aan toe tot we het gewenste gecombineerde gewicht hebben. Zo kan je heel eenvoudig zonder veel gedoe de juiste hoeveelheid afmeten.

Dan mengen we eerst het ei en dan de olie mee onder het deeg. Tot slot volgt dan de melk met de speculaaspasta erin. Klop dit nu goed met de garde, zodat de speculaaspasta zich ook oplost in het deeg.

Het bakken van de pannenkoeken met speculaaspasta

Nu is het tijd om een pan met wat olie op het vuur te verwarmen. In het begin kan je het vuur hoog zetten, zodat de pan snel opwarmt. Tijdens het bakken verlaag ik het vuur wel wat. Dit om te vermijden dat de pannenkoeken aanbranden terwijl het deeg vanbinnen nog niet gaar is. Op een iets lager vuur geef je het deeg de tijd om te garen én mooi goudbruin te worden.

Dus eens de pan warm is verlagen we het vuur tot middelhoog. Dan verdelen we een pollepel van het deeg over de pan. Merk op dat dit deeg iets dikker is dan een klassieke pannenkoeken deeg. Dit zal resulteren in iets kleinere, maar dikkere pannenkoeken. We gaan die ook niet oprollen maar zo serveren.

Na enkele minuten kan je dan de pannenkoeken omkeren om ook de bovenzijde goudbruin te bakken. Als een vuistregel kijk ik naar het stollingsproces van het deeg. Als het vanboven min of meer opgedroogd is, is het tijd om de pannenkoeken om te draaien. Controleer wel geregeld in het begin om het moment juist te treffen. Als je vuur te hoog staat, riskeer je dat ze al beginnen aanbranden nog voor het deeg vanboven is opgedroogd. Daarom is het zinvol het vuur niet te hoog in te stellen. Maar dit kan van vuur tot vuur verschillen. Je moet er dus een beetje gevoel voor kweken. Ook niet alle pannen zijn gelijk. Sommige warmen sneller op dan andere. En sommige blijven ook langer warm dan andere. Dus ook hier hou je er het beste je hoofd bij in het begin om mislukkingen te vermijden.

De geschiedenis van speculaaspasta

Eigenlijk is speculaaspasta nog een puber. Hoewel we de indruk hebben dat het al een eeuwigheid tot ons erfgoed behoort, is het pas deze eeuw, de 21e in onze jaartelling, uitgevonden.

De lekkernij is bekend geworden via het televisieprogramma “De Bedenkers” op VRT in 2007. In dit programma konden “would be” uitvinders hun ideeën aan een jury voorstellen. Opmerkelijk genoeg kwamen twee deelnemers, afzonderlijk van elkaar, met hetzelfde idee op de proppen: een soort choco van speculaas. Uiteindelijk heeft een andere deelnemer de uitzending gewonnen. Maar de speculaaspasta werd uiteindelijk wel een commercieel succes. Nutella zal het trouwens geweten hebben omdat het nieuwe product een stevig marktaandeel van choco en aanverwanten wegvrat.

Maar voor speculaaspasta zijn veroveringstocht in de winkelrekken kon aanvatten moesten er wel nog enkele juridische obstakels overwonnen worden. Een van de deelnemers had immers al een octrooirecht verworven, en dus in principe het alleenrecht om dit nieuwe product te produceren en verkopen. Een kluif voor juristen en verschillende rechtszaken.

Het bleek namelijk dat een oma uit Nederland, schuilnaam oma Wapsie, dit recept al in 2002 op haar persoonlijke website plaatste. Daarmee was het octrooi natuurlijk ongeldig. Na nog enkele rechtszaken vernietigde de rechtbank in 2011 het octrooi. Sindsdien vind je zowel van Lotus als van Vermeiren speculaaspasta in de rekken.

Meer over de geschiedenis van speculaaspasta:

• Speculaaspasta – Wikipedia.
• Hoe Oma Wapsie uw speculaaspasta uitvond (Het nieuwsblad).
• Speculaaspasta mondt uit in rel (Het Nieuwsblad).

Is het nu speculaas of speculoos?

En dan is er nog die andere grote discussie: is het nu speculaas of speculoos? Zijn het twee verschillende dialecten? Of is het een gewiekste marketing truc om hetzelfde product te differentiëren? Of zijn het toch twee verschillende producten?

Maar er is wel degelijk een verschil tussen de twee koekjes die er zo gelijk uitzien.

• speculaas wordt met speculaaskruiden gemaakt. Dit is een mengsel van ondermeer kaneel, gember, kruidnagel, nootmuskaat en kardemom. Dit zijn ook de kruiden die je zal terugvinden in peperkoek of kruidkoek.
• speculoos is eigenlijk een koekje dat zonder deze kruiden gemaakt wordt. Het is dus speculaas-loos, of afgekort Speculoos. Het is een gekarameliseerd koekje dat met kandijstroop of suiker en wat kaneel voor de smaak. Maar zonder de bovengenoemde speculaaskruiden dus.

In Nederland is benaming speculaas de meest gangbare. Dit komt omdat de speculaaskruiden uit de Nederlandse kolonies geïmporteerd werden.

In België zijn de koekjes natuurlijk vooral bekend van Lotus, de succesvolle koekjesmaker uit Lembeke. Zij maken geen koekjes met speculaaskruiden, maar speculoos volgens een geheim recept.

Wist je overigens dat de speculooskoekjes van Lotus bakeries ondertussen wereldwijd in de top vijf van de meest gegeten koekjes staan? Internationaal worden ze echter onder een andere naam gepromoot: Biscoff (a biscuit for a coffee).

Lees meer over speculaas, speculoos en Biscoff in de volgende artikels:

• Wat is het verschil tussen speculaas en speculoos? (Speculaasje.be).
• Is het nu eigenlijk speculaas of speculoos? (Libelle lekker).
• Is het nu eigenlijk speculaas of speculoos? (Lotus bakeries).
• Lotus ruilt de naam speculoos voor Biscoff: welke andere beroemde lekkernijen kregen eerder ook een andere naam? (VRT NWS).
• Lotus verkoopt voor miljard euro koekjes, speculooskoekje op vier na populairste ter wereld. (VRT NWS).

Meer verrassend.pannenkoek

Pannenkoeken zijn meer dan een traditie. Met Lichtmis is geen vrouwtje zo arm of ze maakt haar pannetje warm. Ook op gerechtenweb vind je vele verrassende en lekkere pannenkoeken recepten:

• Klassieke volkoren pannenkoeken.
• Luchtige Mascarpone pannenkoeken.
• Amerikaanse ricotta-citroen pannenkoeken met botermelk.
• Pannenkoeken met vanille crème.
• Spekpannenkoek met stroop.

Meer verrassend.speculoos

En de populaire Speculoos (of Biscoff) koekjes en speculaaskruiden vinden natuurlijk ook hun weg in de keuken. Zo heb je nog enkele verrassende gerechten waarin we de kruidige koekjes verwerken:

• Eenvoudig koffie ijs met speculaaskruiden.
• Speculoos pompoen taart.
• Tiramisu met Speculoos en Macaroni.
• Speculoos peren taart

De Engelstalige versie van alle recepten op gerechtenweb vind je op surprising.recipes.